ZUS „przegrywa” przed Europejskim Trybunałem Praw Człowieka

28.01.2014r w Strasburgu przed Europejskim Trybunałem Praw Człowieka uwzględnione zostały kolejne skargi trojga rodziców, którym przed laty ZUS odebrał przyznane wcześniej emerytury. To już grupa 22 rodziców, którym w związku z tym przyznano odszkodowania. Kwoty co prawda nie są zawrotne, ale są, i wahają się od 1,5 tys. do 12 tys. euro. Z kolei wszystkich skarg do ETPCz wpłynęło 130.

Ale czy słyszałeś czego dokładnie skargi dotyczą?

Mianowicie w 2001r ZUS Oddział w Rzeszowie przyznał wielu ubezpieczonym prawo do wcześniejszej emerytury. Było to na podstawie uchylonego już rozporządzenia z dnia 15 maja 1989 r. w sprawie uprawnień do wcześniejszej emerytury pracowników opiekujących się dziećmi wymagającymi stałej opieki. W związku z tym osoby te zrezygnowały z pracy na rzecz opieki nad chorymi dziećmi. Tymczasem w 2002r po zasięgnięciu przez ZUS opinii głównego lekarza orzecznika wszystkim uprawnionym odebrano emeryturę. Jako argument podano, że dzieci nie wymagają stałej opieki rodzica i że schorzenia nie można zaliczyć do chorób wymienionych w ww. rozporządzeniu. W efekcie rodzice składali odwołania do sądu, wykorzystując przy tym zwyczajne i nadzwyczajne środki zaskarżenia. Za każdym razem orzeczenia były niekorzystne dla ubezpieczonych. Stąd złożyli skargę do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. W wyniku tego rozpatrywane są kolejne skargi i to na korzyść skarżących – pierwsza rozpatrzona została w 2009r, a kolejne w 2012r i obecnie w 2014r. W wyrokach Trybunał wskazuję na naruszenie prawa do własności w rozumieniu art. 1 protokołu nr 1 do Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności.

Tymczasem pewnie zastanawiasz się dlaczego o tym piszę. Ano z jednej strony, bo to po prostu ciekawy temat. Ale z drugiej strony dlatego, abyś wiedział, że nawet w przypadku braku przychylności polskich arbitrów i poczucia naruszenia Twojego prawa (np. do życia, do rzetelnego procesu czy, jak w powyższym przypadku, do poszanowania mienia) zawsze możesz złożyć skargę do ETPCz. Takie prawo masz odkąd Polska w 1993r ratyfikowała Europejską Konwencję o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz Protokoły Dodatkowe nr 1,4,6,7 i 13. Co prawda nie zmienisz w ten sposób wyroku i nie zostanie Ci przywrócona np. odebrana wcześniej emerytura. Ale w przypadku poważnych naruszeń prawa przez władzę publiczną w Polsce (np. sądy) przed ETPCz możesz starać się o odszkodowanie.

Z kolei tutaj przeczytasz o wszystkich niezbędnych informacjach związanych ze skargą do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka.

P.S. Na koniec wyjaśniam jeszcze skąd cudzysłów w tytułowym słowie ‘przegrywa’ Mianowicie to ZUS początkowo przyznał, a potem odebrał wcześniejszą emeryturę. Innymi słowy od jego decyzji powstała wyżej opisana historia. To też ZUS był stroną postępowania przed polskimi organami sprawiedliwości i bronił przed nimi swoich decyzji. Ostatecznie też sądy uznały, że zaskarżone decyzję odpowiadały prawu, a odwołania ubezpieczonych zostały oddalone. Mimo tego odmienne zdanie na całą sytuację ma Trybunał w Strasburgu. Stąd w tym sensie można uznać, że ZUS po prostu „przegrał” i to przed sądem międzynarodowym.

O decyzji ZUS

Ostatnio zastanawiałem się o czym najpierw powinienem Ci napisać w kontekście odwołania od decyzji ZUS. I tak pierwsza myśl to tak naprawdę ich natłok i brak zdecydowania. Z kolei druga to sporządzenie wzoru odwołania. Pomysł godny uwagi i dla Ciebie bardzo pomocny. Obiecuje więc, że w najbliższej przyszłości będziesz mógł stąd pobrać dla siebie wzór odwołania. Jednak trzecia myśl była teraz decydująca. Zacznijmy od podstaw, czyli od samej decyzji ZUS.

Tak więc dzisiaj kilka słów o decyzji organu rentowego.

ZUS, zgodnie z art. 83 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, wydaje decyzje w zakresie indywidualnych spraw dotyczących ubezpieczeń społecznych, w tym w szczególności w sprawach:

1) zgłaszania do ubezpieczeń społecznych;

2) przebiegu ubezpieczeń;

3) ustalania wymiaru składek i ich poboru, a także umarzania należności z tytułu składek;

3a) ustalania wymiaru składek na Fundusz Emerytur Pomostowych i ich poboru, a także umarzania należności z tytułu tych składek;

4) ustalania uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych;

5) wymiaru świadczeń z ubezpieczeń społecznych.

Treść decyzji regulują przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Stąd każda decyzja, którą otrzymasz, powinna zawierać: oznaczenie organu (tutaj ZUS-u), datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji.

Przy czym szczególną uwagę chciałbym Ci zwrócić na treść pouczenia, czy i w jakim trybie przysługuje Ci odwołanie od decyzji. Przede wszystkim pouczenie musi się znaleźć w każdej decyzji nawet jeżeli odwołanie nie przysługuje. Prawidłowe pouczenie powinno zawierać: a) stwierdzenie wskazujące na to, że możesz wnieść odwołanie do sądu (powinien być wskazany konkretny sąd powszechny), b) określenie trybu wniesienia odwołania (co do zasady odwołanie ma być wniesione na piśmie za pośrednictwem organu, który wydał decyzję) oraz c) wskazanie terminu, w jakim możesz wnieść odwołanie (co do zasady jest to miesiąc od dnia doręczenia odpisu decyzji). Treść takiego pouczenia zawsze szukaj na końcu decyzji, gdzie zapewne będzie napisane pomniejszoną czcionką 🙂

I na koniec uważaj, bo nie każde pouczenie jest prawidłowe. Jednak nawet jeżeli jest błędne, to gdy zastosujesz się do niego, to nie może Ci to szkodzić. Na przykład, gdy przy braku wskazania terminu wniesiesz odwołanie dwa miesiące po otrzymaniu decyzji to możesz skutecznie wnosić o przywrócenie terminu. Ale już o terminach i z tym związanych kwestiach w następnych wpisach.

Odwołuj się od decyzji ZUS!

Jeżeli czytasz ten wpis, to zapewne otrzymałeś decyzje odmowną od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Mało tego z takim rozstrzygnięciem się nie zgadzasz i szukasz informacji co w takiej sytuacji zrobić. Niestety, jako jeden z wielu ubezpieczonych, borykasz się z tym samym problemem.

Mam jednak dla Ciebie dobrą informację – bardzo dobrze trafiłeś, bo tutaj będę pisał o wszystkim co wiąże się z odwołaniem od decyzji ZUS. Czyli o formie, terminie, sposobie wniesienia i wielu innych. Postaram się przekazać Ci wiedzę w najbardziej przystępny sposób. Tak abyś mógł ją praktycznie i skutecznie wykorzystać.

Ale musisz wiedzieć, że nie każda decyzja odmowna ZUS-u jest błędna, jakby z urzędu. Każda sprawa jest inna i wymaga odrębnego wyjaśnienia. Innymi słowy może się zdarzyć, że to organ rentowy ma rację i żadne odwołanie tego nie zmieni.

Nadto informację tutaj zawarte będą miały charakter ogólny. Mogą okazać się nie wystarczające, bo jak napisałem wyżej, każda sprawa jest odmienna. Różne są jej okoliczności faktyczne i prawne. Stąd nieraz konieczna może okazać się porada prawna u prawnika. Nie zapominaj o tym! W końcu nieznajomość prawa szkodzi.

Jest to mój pierwszy wpis ale już na wstępie zachęcam Cię do pisania odwołań. Nic Cię to nie kosztuje, bo jako ubezpieczony zwolniony jesteś z kosztów sądowych. Poza tym w postępowaniu przed sądem nie ma takich ograniczeń dowodowych jak przed organem rentowym. Dla przykładu przed sądem możesz powołać dowód z zeznań świadków, czego nie możesz zrobić w postępowaniu przed organem rentowym.

Stąd podsumowując póki co – odwołuj się od decyzji ZUS!