Osoby ubiegające się o świadczenie wspierające często czekają na decyzję wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności znacznie dłużej, niż się spodziewały. Problem nasilił się w 2026 r., kiedy możliwość uzyskania świadczenia objęła również osoby, którym ustalono poziom potrzeby wsparcia od 70 do 77 punktów.
Bez decyzji WZON nie można skutecznie wystąpić do ZUS o świadczenie wspierające. ZUS nie ustala bowiem liczby punktów i nie zastępuje wojewódzkiego zespołu w ocenie poziomu potrzeby wsparcia. Wniosek do ZUS można złożyć dopiero po uzyskaniu ostatecznej decyzji WZON.
Nie oznacza to jednak, że osoba oczekująca na decyzję musi pozostać bierna.
Ile czasu WZON ma na wydanie decyzji?
Zgodnie z przepisami decyzja ustalająca poziom potrzeby wsparcia powinna zostać wydana w terminie nie dłuższym niż trzy miesiące od dnia wpływu wniosku do wojewódzkiego zespołu.
Warto więc ustalić, kiedy wniosek rzeczywiście wpłynął do WZON, zwłaszcza jeżeli został złożony za pośrednictwem powiatowego lub miejskiego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności. Należy również sprawdzić, czy organ nie wzywał do uzupełnienia wniosku i czy poinformował o przyczynach opóźnienia oraz nowym terminie zakończenia sprawy.
Sama duża liczba wniosków lub braki kadrowe nie powinny jednak prowadzić do sytuacji, w której sprawa przez wiele miesięcy pozostaje nierozpoznana.
Ponaglenie i skarga na bezczynność WZON
Jeżeli termin na rozpoznanie sprawy upłynął, można rozważyć złożenie ponaglenia. W piśmie należy wskazać datę złożenia wniosku, opisać dotychczasowy przebieg postępowania i zwrócić uwagę na brak decyzji pomimo upływu przewidzianego prawem terminu.
Nie musi to być obszerne pismo. Najważniejsze są konkretne daty oraz wskazanie, że przedłużające się postępowanie uniemożliwia wystąpienie do ZUS o świadczenie wspierające.
Jeżeli ponaglenie nie przyniesie rezultatu, możliwe jest skierowanie do wojewódzkiego sądu administracyjnego skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Sąd nie ustali wprawdzie liczby punktów ani nie przyzna świadczenia, może jednak zobowiązać WZON do zakończenia sprawy w określonym terminie.
To, czy skarga będzie uzasadniona, zależy od przebiegu konkretnego postępowania. Inaczej należy ocenić sprawę, w której przez wiele miesięcy nie podjęto żadnych widocznych czynności, a inaczej taką, w której konieczne było uzupełnienie wniosku lub przeprowadzenie dodatkowej oceny.
Co po otrzymaniu decyzji?
Wydanie decyzji nie zawsze kończy problem. Może się okazać, że po wielu miesiącach oczekiwania WZON ustalił poziom potrzeby wsparcia niższy, niż wynikałoby to z rzeczywistego funkcjonowania osoby ubiegającej się o świadczenie.
W takim przypadku można złożyć wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Termin wynosi 14 dni od doręczenia decyzji. W odwołaniu nie wystarczy jednak napisać, że punktów jest za mało. Trzeba wskazać, które ograniczenia zostały pominięte lub ocenione nieprawidłowo i jakiej pomocy dana osoba rzeczywiście potrzebuje w codziennym życiu.
Szerzej pisałem o tym w artykule „Zaniżona punktacja poziomu potrzeby wsparcia – częste błędy w decyzjach”.
Po uzyskaniu ostatecznej decyzji WZON trzeba natomiast złożyć odrębny wniosek do ZUS. Nie należy z tym zwlekać, ponieważ termin złożenia wniosku może mieć wpływ na okres, za który zostanie wypłacone świadczenie. Zasady ustalania początkowej daty wypłaty opisaliśmy w artykule „Od kiedy przysługuje świadczenie wspierające i dlaczego terminy mają realne znaczenie finansowe”.
Jeżeli WZON od wielu miesięcy nie wydaje decyzji, warto więc najpierw sprawdzić datę wpływu wniosku i dotychczasowy przebieg postępowania. Pozwoli to ocenić, czy wystarczy zapytanie o stan sprawy, czy też istnieją już podstawy do złożenia ponaglenia, a następnie skargi do sądu administracyjnego.
