Emerytury kobiet urodzonych w 1953 r., które pobierały uprzednio wcześniejszą emeryturę, zostały zaniżone w sposób niezgodny z Konstytucją!

6 marca 2019 r., a więc na dwa dni przed Dniem Kobiet, Trybunał Konstytucyjny wydał orzeczenie w sprawie o sygn. akt P 20/16. Z wyroku wynika, iż sposób obliczenia (zaniżenia) emerytury właściwej kobiet urodzonych w 1953 r., które skorzystały z emerytury wcześniejszej po myśli art. 46 ustawy o emeryturach i rentach z FUS był niezgodny z Konstytucją.

Wyrok dotyczy zatem kobiet, które przeszły na emeryturę w wieku 55 lat, po przepracowaniu 30 lat (ściślej mówiąc: mając 30 letni okres składkowy i nieskładkowy, bądź odpowiednio 20 letni okres stażu ubezpieczeniowego i będąc uznanymi za całkowicie niezdolne do pracy), bądź przeszły na wcześniejszą emeryturę z tytułu pracy w warunkach szczególnych albo z tytułu działalności twórczej bądź artystycznej, a także na emeryturę górniczą. Wprowadzenie takich uprawnień miało na celu złagodzenie skutków zmiany systemu emerytalnego dla osób, które ukończyły 50 lat i miały wieloletni staż zawodowy.

W tym miejscu pojawia Ci się zapewne pytanie dlaczego wyrok dotyczy wyłącznie kobiet urodzonych w roku 1953, które przed 1 stycznia 2013 r., czyli przed ukończeniem 60 lat, a po ukończeniu 55 lat, nabyły prawo do wcześniejszej emerytury?

Otóż, od 1 stycznia 2013 r. dodano w ustawie o emeryturach i rentach przepis art. 25 ust 1b, który to nakazywał pomniejszyć podstawę obliczenia emerytury o kwotę stanowiącą sumę kwot uprzednio pobranych emerytur wcześniejszych (bez zaliczek na podatek dochodowy i składek).

Wyjaśnić na przykładzie? Proszę bardzo:

Pani Ania urodziła się w 1953 roku. W 2008 roku przeszła na wcześniejszą emeryturę – mając 55 lat, po 30 latach aktywności zawodowej. Pani Ania wiek emerytalny 60 lat osiągnie w 2013 roku. Pani Ania ma przyjaciółki – Ewę (urodzoną w 1952 r.) i Natalię (urodzoną w 1949 r.), które przeszły na wcześniejszą emeryturę, tak samo jak ona. Wszystkie Panie dalej pracowały, licząc na otrzymanie wyższej emerytury w wieku 60 lat. 1 stycznia 2013 r. dodano przepis art. 25 ust. 1b ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Przyjaciółki Ewa i Natalia dowiedziały się o tym, że podstawa obliczenia emerytury będzie zmniejszona o sumę wypłaconych emerytur wcześniejszych, zatem już w 2012 r. złożyły wnioski o przyznanie emerytury właściwej (bowiem skończyły już 60 lat, a nadal obowiązywały stare przepisy). Pani Ania nie mogła złożyć takiego wniosku, bo 60 lat kończyła dopiero w 2013 r., gdy nowy przepis wszedł już w życie, zatem z tego tylko powodu będzie miała niższą emeryturę.

Warto podkreślić, że w takiej sytuacji mogło się znaleźć około 140 tys. Polek.

Trybunał Konstytucyjny uznał, że stosowanie art. 25 ust. 1 b w stosunku do kobiet, które przed 1 stycznia 2013 r. nabyły prawo do wcześniejszej emerytury (art. 46 ustawy) jest niezgodny z konstytucyjną zasadą demokratycznego państwa prawnego. Trybunał wskazał, że podejmowanie decyzji o przejściu na wcześniejszą emeryturę, nie może być powiązane z niepewnością co do konsekwencji takiego działania, w odniesieniu do wysokości emerytury uzyskiwanej w powszechnym wieku emerytalnym (60 lat), podczas gdy obywatelka działa w zaufania do państwa i obowiązującego stanu prawnego. Kobiety urodzone w 1953 r. przechodząc na wcześniejszą emeryturę przed 1 stycznia 2013 r. działały w zaufaniu do państwa, które wynikało z przekonania, że państwo nie zmieni „reguł w trakcie gry”, nie dając nawet możliwości stosownej reakcji (np. złożenia wniosku o emeryturę powszechną). Zdaniem Trybunału zmiana przepisów nie mogła być przewidziana przez te kobiety, a zasada zaufania do państwa i prawa wyklucza możliwość formułowania przez państwo obietnic bez pokrycia, bądź nagłego wycofywania się przez państwo ze złożonych obietnic lub ustalonych reguł postępowania.

Wyrok TK ma olbrzymie znaczenie z tego powodu, iż zgodnie z Konstytucją (art. 190 ust. 4) orzeczenie o niekonstytucyjności przepisu, na podstawie którego wydano orzeczenie sądowe albo decyzję administracyjną (np. decyzję ZUS), stanowi podstawę do wznowienia postępowania bądź uchylenia decyzji.


Komentarze

Emerytury kobiet urodzonych w 1953 r., które pobierały uprzednio wcześniejszą emeryturę, zostały zaniżone w sposób niezgodny z Konstytucją! — 11 komentarzy

  1. Przeszłam na emeryturę w 2013 r.Jak większość kobiet zostałam potraktowana tak samo.Potrącono mi kwotę za pobrane emerytury.Obecnie złożyłam zażalenie do ZUS i dostałam odmowę ponieważ minęło 5 lat od podstawowego wieku emerytalnego.Nie wiem i nie potrafię złożyć odwołania.
    nie potrafię złożyć odwołania.

  2. Przeszłam na emeryturę w 2013 r.Jak większość kobiet zostałam potraktowana tak samo.Potrącono mi kwotę za pobrane emerytury.Obecnie złożyłam zażalenie do ZUS i dostałam odmowę ponieważ minęło 5 lat od podstawowego wieku emerytalnego.Nie wiem i nie potrafię złożyć odwołania.

    • Witam,
      zapraszam do kontaktu poprzez maila krzysztof.bogusz@sblegal.pl i jednoczesne przesłanie na maila skanu posiadanej dokumentacji, w tym decyzji ZUS wraz z uzasadnieniem. Wstępne zapoznanie się ze sprawą oraz wyceną są bezpłatne. W odpowiedzi na maila często również pytam o dodatkowe okoliczności, które pozwolą na dokładne wyjaśnienie stanu Pani sprawy. Może Pani również po przesłaniu dokumentacji skontaktować się telefonicznie. Dane kontaktowe są dostępne pod zakładką KONTAKT.
      Pozdrawiam
      Krzysztof Bogusz.

    • Witam,
      w tym miejscu jedynie dodam, że już z samego uzasadnienia wyroku TK wynika, że obowiązujące przepisy pozostawiają znaczny margines dowolności organom (np. ZUS-owi) w ocenie i rozstrzygnięciu następstw wyroku TK w konkretnych sprawach. Trybunał jednocześnie sugeruje zmiany przepisów w tym zakresie, tak aby ujednolicone zostały zasady zwrotu świadczeń należnych uprawnionym, czyli np. Pani. Jednocześnie TK zaznacza, że brak zmiany przepisów nie zamyka drogi do wznowienia postępowania i że osoby uprawnione mogą występować z wnioskami o wznowienie postępowania. Innymi słowy, jeżeli otrzymała Pani decyzję odmowną to w mojej ocenie należy złożyć odwołanie.
      Pozdrawiam,
      Krzysztof Bogusz.

  3. Witam serdecznie, mam pytanie, moja teściowa urodzona w 1953 r złożyła do ZUS wniosek o ponowne przeliczenie emerytury w związku z wejście w życie wyroku TK. Niestety otrzymała odpowiedź negatywną, gdyż, jak twierdzi ZUS, w lutym minęło 5 lat kiedy mogła się ubiegać o przeliczenie i że sprawa się przedawniła. Co w związku z tym można zrobić? Czy odwołanie się do sądu od tej decyzji ma sens?

  4. otrzymałam standartowe pismo z ZUS wraz z postanowieniem i uzasadnieniem o końcowej konkluzji jak czytam w wielu przypadkach cytuję “upłynęło 5 lat i nie jest możliwe jej uchylenie”mam możliwość odwołania się do sądu okręgowego za pośrednictwem ZUS W MOIM PRZYPADKU 1 m-c od otrzymania t.j.do 16-05-2019 PROSZĘ O KONKRETNY WZÓR ODWOŁANIA

  5. Witam. Mam pytanie, co z kobietami rocznik 1953 r. , które złożyły wniosek o wznowienie postępowania po 23 kwietnia 2019 r. (z przekroczeniem terminuj).Wniosek o przywrócenie terminu wraz z wnioskiem o wznowienie postępowania nieuwzględniony przez ZUS, teraz tylko odwołanie do sądu? Wiem, ze w takiej sytuacje jest wiele kobiet, ZUS w żaden sposób nie poinformował zainteresowanych. Jedyne źródło wiedzy środki masowego przekazu?, osoba bez wiedzy prawniczej mogła nie wiedzieć, ze obowiązuje ją termin. ZUS powinien przeliczyć emerytury wszystkim kobietom rocznik 1953 r. albo wydłużyć racjonalnie taki termin. Co zrobic w takiej sytuacji?Co podnieść w odwołaniu?

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.