Emerytury kobiet urodzonych w 1953 r., które pobierały uprzednio wcześniejszą emeryturę, zostały zaniżone w sposób niezgodny z Konstytucją!

6 marca 2019 r., a więc na dwa dni przed Dniem Kobiet, Trybunał Konstytucyjny wydał orzeczenie w sprawie o sygn. akt P 20/16. Z wyroku wynika, iż sposób obliczenia (zaniżenia) emerytury właściwej kobiet urodzonych w 1953 r., które skorzystały z emerytury wcześniejszej po myśli art. 46 ustawy o emeryturach i rentach z FUS był niezgodny z Konstytucją.

Wyrok dotyczy zatem kobiet, które przeszły na emeryturę w wieku 55 lat, po przepracowaniu 30 lat (ściślej mówiąc: mając 30 letni okres składkowy i nieskładkowy, bądź odpowiednio 20 letni okres stażu ubezpieczeniowego i będąc uznanymi za całkowicie niezdolne do pracy), bądź przeszły na wcześniejszą emeryturę z tytułu pracy w warunkach szczególnych albo z tytułu działalności twórczej bądź artystycznej, a także na emeryturę górniczą. Wprowadzenie takich uprawnień miało na celu złagodzenie skutków zmiany systemu emerytalnego dla osób, które ukończyły 50 lat i miały wieloletni staż zawodowy.

W tym miejscu pojawia Ci się zapewne pytanie dlaczego wyrok dotyczy wyłącznie kobiet urodzonych w roku 1953, które przed 1 stycznia 2013 r., czyli przed ukończeniem 60 lat, a po ukończeniu 55 lat, nabyły prawo do wcześniejszej emerytury?

Otóż, od 1 stycznia 2013 r. dodano w ustawie o emeryturach i rentach przepis art. 25 ust 1b, który to nakazywał pomniejszyć podstawę obliczenia emerytury o kwotę stanowiącą sumę kwot uprzednio pobranych emerytur wcześniejszych (bez zaliczek na podatek dochodowy i składek).

Wyjaśnić na przykładzie? Proszę bardzo:

Pani Ania urodziła się w 1953 roku. W 2008 roku przeszła na wcześniejszą emeryturę – mając 55 lat, po 30 latach aktywności zawodowej. Pani Ania wiek emerytalny 60 lat osiągnie w 2013 roku. Pani Ania ma przyjaciółki – Ewę (urodzoną w 1952 r.) i Natalię (urodzoną w 1949 r.), które przeszły na wcześniejszą emeryturę, tak samo jak ona. Wszystkie Panie dalej pracowały, licząc na otrzymanie wyższej emerytury w wieku 60 lat. 1 stycznia 2013 r. dodano przepis art. 25 ust. 1b ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Przyjaciółki Ewa i Natalia dowiedziały się o tym, że podstawa obliczenia emerytury będzie zmniejszona o sumę wypłaconych emerytur wcześniejszych, zatem już w 2012 r. złożyły wnioski o przyznanie emerytury właściwej (bowiem skończyły już 60 lat, a nadal obowiązywały stare przepisy). Pani Ania nie mogła złożyć takiego wniosku, bo 60 lat kończyła dopiero w 2013 r., gdy nowy przepis wszedł już w życie, zatem z tego tylko powodu będzie miała niższą emeryturę.

Warto podkreślić, że w takiej sytuacji mogło się znaleźć około 140 tys. Polek.

Trybunał Konstytucyjny uznał, że stosowanie art. 25 ust. 1 b w stosunku do kobiet, które przed 1 stycznia 2013 r. nabyły prawo do wcześniejszej emerytury (art. 46 ustawy) jest niezgodny z konstytucyjną zasadą demokratycznego państwa prawnego. Trybunał wskazał, że podejmowanie decyzji o przejściu na wcześniejszą emeryturę, nie może być powiązane z niepewnością co do konsekwencji takiego działania, w odniesieniu do wysokości emerytury uzyskiwanej w powszechnym wieku emerytalnym (60 lat), podczas gdy obywatelka działa w zaufania do państwa i obowiązującego stanu prawnego. Kobiety urodzone w 1953 r. przechodząc na wcześniejszą emeryturę przed 1 stycznia 2013 r. działały w zaufaniu do państwa, które wynikało z przekonania, że państwo nie zmieni „reguł w trakcie gry”, nie dając nawet możliwości stosownej reakcji (np. złożenia wniosku o emeryturę powszechną). Zdaniem Trybunału zmiana przepisów nie mogła być przewidziana przez te kobiety, a zasada zaufania do państwa i prawa wyklucza możliwość formułowania przez państwo obietnic bez pokrycia, bądź nagłego wycofywania się przez państwo ze złożonych obietnic lub ustalonych reguł postępowania.

Wyrok TK ma olbrzymie znaczenie z tego powodu, iż zgodnie z Konstytucją (art. 190 ust. 4) orzeczenie o niekonstytucyjności przepisu, na podstawie którego wydano orzeczenie sądowe albo decyzję administracyjną (np. decyzję ZUS), stanowi podstawę do wznowienia postępowania bądź uchylenia decyzji.


Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.